Şer‘î Bilgi: Özellikleri ve Kazanım Engelleri – Didaktik Bir Yaklaşım

Öz

İslami ve Arap üniversitelerinde şer‘î ilimler bölümlerinin gelişimini takip eden herkes, bu alanın elde ettiği önemli akademik birikimi ve yaşadığı belirgin gelişimi açıkça fark edebilir. Bu gelişim; nitelikli kadroların yetiştirilmesi, araştırma ve çalışmaların üretilmesi ve toplumların gelişimine katkı sağlanması gibi alanlarda kendini göstermektedir. Bununla birlikte bu süreç, yenilenme, gelişme ve mevcut eksikliklerin giderilmesi amacıyla yapılan değerlendirme aşamalarından da yoksun değildir.

Bilgi alanlarında meydana gelen hızlı değişimler—özellikle eğitim bilimleri ve buna bağlı pedagojik alanlar, didaktik, öğretim yöntemleri ve müfredatlar—bu alanda bazı kriz belirtilerini ortaya çıkarmıştır. Bu krizin en önemli göstergeleri arasında şer‘î ilimlerin kendi işlevlerinden uzaklaşması, çalışmalarında amaçsal (makāsıd) boyutun eksikliği, disiplinler arası kopukluk ve bütünlüğün sağlanamaması, gerçeklikten kopuş, tarihselcilik ve soyutlamaya aşırı yönelim, hayatın ve modern bilimlerin gelişiminden uzaklaşma yer almaktadır.

Ayrıca öğretimde geleneksel yöntemin baskın olması ve yenilik eksikliği de dikkat çekmektedir. Bu kriz ile epistemolojik ve didaktik engelleri aşmak amacıyla çalışma, şer‘î ilimler öğretim müfredatının şu ilkeler doğrultusunda yeniden düzenlenmesini önermektedir: uyum, bütünlük ve farklı şer‘î derslerin tanımlayıcı dosyalarında yer alan hedeflerin daha hassas ve açık biçimde belirlenmesi.