Hakem Kılavuzu

Hakemlik Yönergeleri

PADiR Journal’a gönderilen makaleler en az iki uzman tarafından değerlendirilmektedir. Bu uzmanlar gönüllü hakemler, Hakem Kurulu üyeleri veya ön değerlendirme sürecinde Akademik Editör tarafından önerilen hakemler olabilir. Hakemlerden, makalenin niteliğini değerlendirmeleri ve makalenin kabul edilmesi, revizyon gerektirmesi veya reddedilmesi konusunda ilgili editöre öneride bulunmaları istenir.

Davet edilen hakemlerden aşağıdakiler rica edilir:

  • Makale başlığı ve özetine dayanarak daveti mümkün olan en kısa sürede kabul etmeleri veya reddetmeleri;
  • Davetin reddedilmesi gerekiyorsa alternatif hakemler önermeleri;
  • Kapsamlı bir rapor hazırlamak için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde mümkün olan en kısa sürede süre uzatımı talep etmeleri.

Hakemlik davetini kabul etmeden veya reddetmeden önce lütfen aşağıdaki soruları dikkate alınız:

S1) Makale uzmanlık alanınızla örtüşüyor mu?

Yalnızca yüksek kaliteli bir değerlendirme sunabileceğinizi düşünüyorsanız daveti kabul ediniz.

S2) Olası bir çıkar çatışmanız var mı?

Yanıt verirken bu durumu editöre bildiriniz.

S3) Yeterli zamanınız var mı?

Hakemlik önemli ölçüde emek gerektirebilir; kabul etmeden önce son teslim tarihine uyabileceğinizden emin olunuz.

PADiR Journal için Bilimsel Hakemlik Nasıl Yapılır?

Hakem raporu, makaleye ilişkin kapsamlı bir eleştiri sunmalı ve birkaç kısa cümleden çok daha fazlasını içermelidir. PADiR Journal, raporlar için belirli bir yapı zorunlu kılmamaktadır; ancak önerilen format aşağıdaki gibidir:

  • Özet
  • Başlıca sorunlar
  • İkincil sorunlar

Hakemleri, yazarların makalelerini geliştirmelerine yardımcı olmaya teşvik ediyoruz. Rapor, özellikle revizyon önerildiğinde, yazarlara yapıcı bir analiz sunmalıdır. Hakemlerin yazarların görmesini istemediği yorumlar varsa, bunlar Baş Editöre yönelik gizli yorumlar bölümüne eklenebilir.

Beklentiler disipline göre değişmekle birlikte, hakemlerin değerlendirmesi gereken bazı temel unsurlar şunları içerebilir:

  • Araştırma soruları sağlam mı?
  • Örneklem büyüklüğü yeterli mi?
  • Gerekli etik onay ve/veya bilgilendirilmiş onam alınmış mı ve araştırma etik biçimde yürütülmüş mü?
  • Yöntemler ve çalışma tasarımı araştırma sorusunu yanıtlamak için uygun mu?
  • Deneylerde uygun kontroller/kontrol grupları var mı?
  • Yöntemler, kullanılan cihazlar ve materyaller dâhil olmak üzere, araştırmanın tekrarlanabilmesini sağlayacak ölçüde ayrıntılı biçimde açıklanmış mı?
  • İstatistiksel testler uygun şekilde kullanılmış ve doğru biçimde raporlanmış mı?
  • Şekiller ve tablolar açık mı ve sonuçları doğru biçimde yansıtıyor mu?
  • Yazarların ve diğer araştırmacıların önceki çalışmaları tartışılmış mı ve bu bulgular mevcut sonuçlarla karşılaştırılmış mı?
  • İleri sürülen iddiayı desteklemeyen atıflar veya yazarın kendi çalışmalarına aşırı atıf gibi uygunsuz atıflar var mı?
  • Sonuçlar çıkarımları destekliyor mu?
  • Araştırmanın sınırlılıkları belirtilmiş mi?
  • Özet, araştırma ve bulguları tarafsız ve abartısız biçimde doğru olarak yansıtıyor mu?
  • Dil açık ve anlaşılır mı?

Yazarların değerlendirmeleri zamanında alabilmelerine yardımcı olmak için hakem raporları, üzerinde mutabık kalınan tarihte veya bu tarihten önce makale takip sistemi üzerinden gönderilmelidir. Hakemler son teslim tarihine uyamayacaklarsa, alternatif bir tarih belirlenebilmesi için PADiR Journal ile iletişime geçmelidir.

Hakemlerin raporlarını, metodolojinin sağlamlığı ve sonuçların bulgular tarafından desteklenip desteklenmediği dâhil olmak üzere, makalenin bilimsel yönlerini nesnel biçimde değerlendirmeye odaklamaları teşvik edilir. Çalışmanın özgünlüğü ve olası etkisi hakkında da yorum yapılabilir.

Değerlendirmenin sonunda hakemlerden aşağıdaki işlemlerden birini önermeleri istenir:

  • Kabul.
  • Küçük revizyon.
  • Büyük revizyon.
  • Ret.
  • Değerlendiremiyorum.

Hakem Raporları

Hakem raporuna ilişkin bazı genel yönergeler aşağıda sunulmuştur.

Başlangıç olarak lütfen aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız:

  • Makalenin tamamını ve varsa ek materyalleri okuyunuz; şekillere, tablolara, verilere ve yöntemlere özel dikkat gösteriniz.
  • Raporunuz, makaleyi bir bütün olarak ve ayrıca belirli bölümleri ile makalede sunulan temel kavramları eleştirel olarak analiz etmelidir.
  • Yorumlarınızın yeterince ayrıntılı olduğundan emin olunuz; böylece yazarlar dile getirdiğiniz noktaları doğru biçimde anlayabilir ve yanıtlayabilir.
  • Hakemler, inceleme altındaki makalenin kalitesini açıkça artırmak için gerekli olmadıkça, kendi çalışmalarına, yakın çalışma arkadaşlarının çalışmalarına, başka bir yazara veya dergiye atıf yapılmasını önermemelidir.
  • Hakemler, hakemin/yazarların/derginin atıf sayısını artırmak amacıyla kendi çalışmalarına aşırı atıf (öz atıf), başka bir yazarın çalışmalarına nezaket/onursal atıf veya makalenin gönderildiği dergideki makalelere aşırı atıf önermemelidir. Gerektiğinde kaynak önerilebilir; ancak bu kaynaklar inceleme altındaki makalenin kalitesini açıkça artırmalıdır.
  • Lütfen tarafsız bir üslup koruyunuz ve yazarların çalışmalarını geliştirmelerine yardımcı olacak yapıcı eleştirilere odaklanınız. Aşağılayıcı yorumlara izin verilmeyecektir.

Hakem raporları aşağıdakileri içermelidir:

  • Makalenin amacını, temel katkılarını ve güçlü yönlerini ortaya koyan kısa bir özet (tek kısa paragraf).
  • Genel kavramsal yorumlar:
    • Araştırma makalesi: zayıf noktaların, hipotezin test edilebilirliğinin, metodolojik yanlışlıkların, eksik kontrollerin vb. vurgulanması.
    • Derleme makalesi: derleme konusunun kapsamlılığı, ilgili alanla bağlantısı, belirlenen bilgi boşluğu, kaynakların uygunluğu vb. hakkında yorum yapılması.
  • Bu yorumlar makalenin bilimsel içeriğine odaklanmalı ve yazarların yanıt verebilmesine olanak sağlayacak ölçüde belirgin olmalıdır.
  • Belirli yorumlar: metindeki hataları veya açık olmayan cümleleri gösteren satır numaralarına, tablolara veya şekillere atıf yapmalıdır. Bu yorumlar da yazım, biçimlendirme veya İngilizce dil sorunlarından ziyade bilimsel içeriğe odaklanmalıdır; çünkü bu konular daha sonra iç editör ekibi tarafından ele alınabilir.

Araştırma Makaleleri İçin Hakem Raporunu Yönlendirmeye Yardımcı Genel Sorular

  • Makale açık, alanla ilgili ve iyi yapılandırılmış biçimde sunulmuş mu?
  • Atıf yapılan kaynaklar çoğunlukla güncel yayınlar mı (son beş yıl içinde) ve ilgili mi? Makale aşırı öz atıf içeriyor mu?
  • Makale bilimsel açıdan sağlam mı ve deney tasarımı hipotezi test etmek için uygun mu?
  • Makalenin sonuçları, yöntem bölümünde verilen ayrıntılara dayanarak tekrarlanabilir mi?
  • Şekiller/tablolar/görseller/şemalar uygun mu? Verileri doğru biçimde sunuyor mu? Yorumlanması ve anlaşılması kolay mı? Veriler makale boyunca uygun ve tutarlı biçimde yorumlanmış mı? Lütfen istatistiksel analiz veya belirli veri tabanlarından elde edilen veriler hakkında ayrıntılar ekleyiniz.
  • Sonuçlar sunulan kanıtlar ve argümanlarla tutarlı mı?
  • Lütfen etik beyanları ve veri erişilebilirliği beyanlarını yeterlilik açısından değerlendiriniz.

Derleme Makaleleri İçin Hakem Raporunu Yönlendirmeye Yardımcı Genel Sorular

  • Derleme açık, kapsamlı ve alanla ilgili mi? Bir bilgi boşluğu belirlenmiş mi?
  • Benzer bir derleme yakın zamanda yayımlanmış mı? Eğer yayımlanmışsa, mevcut derleme hâlâ bilimsel toplum için ilgili ve ilgi çekici mi?
  • Atıf yapılan kaynaklar çoğunlukla güncel yayınlar mı (son beş yıl içinde) ve ilgili mi? Önemli atıflar atlanmış mı? Aşırı öz atıf içeriyor mu?
  • İfadeler ve ulaşılan sonuçlar tutarlı mı ve listelenen atıflarla destekleniyor mu?
  • Şekiller/tablolar/görseller/şemalar uygun mu? Verileri doğru biçimde sunuyor mu? Yorumlanması ve anlaşılması kolay mı?

Hakem raporunuzun içeriği, bilimsel açıdan ve makalenin geliştirilmesine genel katkısı bakımından bir Akademik Editör tarafından değerlendirilecektir. Genel değerlendirme sonuçları, Hakem Kurulu üyeleri, gönüllü Hakem Kurulu üyeleri ve düzenli hakemlerin olası terfileri için referans olarak kullanılacaktır.

Gizlilik

Hakemlik sürecindeki makaleler kesinlikle gizli tutulmalıdır. Hakemler, makaleleri paylaşmamalı veya içeriklerini hakemlik süreci dışındaki herhangi bir kişiyle tartışmamalıdır.

Hakemler, talep üzerine, makalenin gizliliği korunmak koşuluyla araştırma gruplarındaki meslektaşlarıyla görüş alışverişinde bulunabilir. Hakemler öncelikle PADiR Journal veya Baş Editör ile iletişime geçmeli ve raporlarındaki “Editöre Yorumlar” bölümünde ilgili meslektaş(lar)ın adını belirtmelidir.

Çıkar Çatışmaları

Hakemler aşağıdaki durumlarda makaleyi değerlendirmeyi reddetmelidir:

  • Çalışmanın konusu ile ilgili mali bir çıkarları varsa.
  • Makaleyi daha önce yazarlarla tartışmışlarsa.
  • Nesnel kalamayacaklarını düşünüyorlarsa.

Hakem Başvuruları

PADiR Journal, hakem havuzuna katılmak isteyen akademisyenlerin başvurularını memnuniyetle karşılamaktadır. Editör Kurulu, her bir makale için hakemleri akademik uzmanlık alanları, araştırma deneyimleri ve yayın kayıtlarına göre özenle seçmektedir.

Güncel iletişim bilgilerinin sağlanabilmesi için, katılmak isteyen kişilerin dergi sistemine kayıt olarak bir kullanıcı hesabı oluşturmaları rica olunur.

PADiR Journal hakem kuruluna katılmak için lütfen kayıt olunuz.